Flimkien April-2 - Flipbook - Page 18
18
April
Frar 2021
2021
April 2021
SPIRITWALITÀ
ew eni
f’Gemmaws
C
aravaggio pitter “I-ena f’Gemmaws”
fl-1601. Turi l-mument eatt meta Kristu
Rxoxt juri ruu li-ew dixxipli.
Wieed minnhom, li skont San Luqa kien jismu
Kleofa, jidher liebes l-arzella tal-pellegrin. Iddixxiplu l-ieor jidher liebes wejje imqattga.
Id-dixxipli jidhru b’idejhom raffi, b’sinjali ari
tat-tqagbir tal-ajja, bit-tikmix f’wihom
jindika l-età. Caravaggio daal ukoll lil sid
id-dverna fejn waqfu gall-ikel, li ftit li xejn
jidher li nteba bis-sinifikat ta’ x’kien qed jiri
quddiemu u ma juri l-ebda emozzjoni. Gallkuntrarju, Kleofa jidher b’idejh miftua, filwaqt
li l-ieor qed jagti s-salt biex iqum mis-siu.
The National Gallery, Londra
Caravaggio gael il-mument prei, dik
il-frazzjoni ta’ sekonda, li fih id-dixxipli
indunaw li dak ta’ quddiemhom kien Kristu
Rxoxt. Caravaggio “jiffria” dak il-mument, u
jirrendih permanenti u jginna niedu l-in
tagna biex nasbu ana wkoll fuq dan ilmiraklu u nesperjenzaw ix-xokk u l-istagib li
assew id-dixxipli. Caravaggio juri lil esù bla
leja u mingajr il-pjagi, galhekk id-dixxipli
garfuh mhux minn wiu imma mill-est li
gamel – meta golla idu biex ibierek.
Fuq il-mejda hemm il-ob, it-tajra imsajra u
estin bil-frott. Dak i-mien il-pitturi, inklu
Caravaggio, kienu jdalu still life fil-pittura
biex juru l-kapaità taghom fejn jidlu
oetti ta’ natura. F’din il-pittura l-istill lifes
juru aspetti minn esù: il-ob li qed ibierek
hu ismu stess, it-tajra maqtula u msajra
tirrifletti l-mewt, i-estin fix-xifer tal-mejda
jissimbolizza l-ajja, il-qawmien, it-twelid
mill-did. L-geneb fi-estin tal-frott hu
simbolu tad-demm tiegu. Imma dan i-estin
tal-frott fix-xifer kwai jieglek toro idek
biex tressqu ’l ewwa biex ma jaqax. Hawn
min jgid ukoll li d-dell li -estin tal-ikel
qed jitfa’ fuq il-mejda huwa ta’ uta, simbolu
ieor ta’ Kristu. Dak i-estin fit-tarf tal-mejda
jirrifletti kif kienu qed iossuhom id-dixxipli
wara l-imga l-Kbira: fix-xifer, inerti, se
jaqgu u ma jaqgux.
19
F’aa wada
jixxiebhu
-ew pitturi:
esù jbierek.
Pinacoteca di Brera, Milan
ames snin wara, Caravaggio pitter verjoni
ora ta-ena f’Gemmaws. Kuntrarjament
gall-ewwel wada, din it-tieni pittura turi
inqas movimenti, inqas kuluri, inqas dawl u
afna inqas ikel. F’din il-pittura aktar toro
il-preenza ta’ esù milli l-esti. L-effett
enerali huwa ta’ kalma. F’aa wada tixbah
lill-ewwel wada: esù b’idu mgollija u
jbierek.
F’din it-tieni pittura l-mejda ma fihiex
il-kwantità ta’ ikel li fiha l-ewwel wada.
L-atmosfera serja u mudlama tirrifletti
ajjitna fejn esù llum qed jadem fostna
mhux fid-dieher imma mobi, jaqsam ittbatija u jibki magna. Minkejja n-nuqqas ta’
ikel fuq il-mejda u l-kuluri, esù jistedinni
ningaqad miegu.
Nimmainah jgidli: “Naf li l-ajja mhix
kollha ward u ahar, imma jiena magkom
dejjem, sal-aar ta-mien. Ejja oqgod fuq
il-mejda dejja.” U b’est ieor b’idu, nistajlu
jindikali l-post vojt, faata tiegu, biex jien
ukoll ningaqad miegu mal-mejda.
Sena wara li pitter it-tieni ena f’Gemmaws,
Caravaggio wasal Malta, marub minn Ruma
wara li nstab ati ta’ qtil. F’Malta kien stmat
afna u sar Kavallier ta’ San wann. Ma tantx
dam igawdi l-libertà gax wara xi sena spia
l-abs f’Sant’Anlu. Minn hemm arab u mar
Sqallija fejn miet sentejn wara, fl-1610. Kellu
biss 38 sena.
