Flimkien April-2 - Flipbook - Page 25
24
April 2021
•
•
•
Se tagmel MRI?
L
-MRI (Magnetic Resonance Imaging)
huwa test li jua kalamiti qawwija,
magrufa bala radio waves u kompjuter
biex joloq ritratti dettaljati tal-intern tal-isem.
Jista’ jintua fuq diversi partijiet tal-isem. Hu
partikolarment addattat gal uu fuq is-soft
tissues u s-sistema nervua.
erti persuni li jkollhom xi metall f’isimhom ma
jistgux jagmlu MRI. Dawn jinkludu persuni li
jkollhom erti clips li jintuaw gal nefa fil-itan
tal-arterji tal-mo (brain aneurisms), pacemakers,
cardiac defibrillators, implants fil-parti ta’ ewwa
tal-widna (Cochlear implants), u erti coils talmetall imqiegda fil-blood vessels.
It-tabib tiegek jista’ jua r-riultati ta’ dan ittest biex jagmel dijanjosi jew biex jara kif tkun
irreaixxejt gall-kura. Gall-kuntrarju tal-XRays u tas-CT scans (Computed Tomography),
l-MRI ma juax l-ionizing radiation tal-X-Rays li
tagmel xi ftit tal-sara.
Kif tejji gal MRI
Riskji mill-MRI
•
Nisa tqal ma gandhomx jagmlu MRI fl-ewwel
tliet xhur tat-tqala, jekk mhux assolutament
metie, gax fl-ewwel tliet xhur l-organi
tat-tarbija jkunu qed jiviluppaw. Lanqas ma
gandha tingata contrast dye (kimika kulurita
kontrastanti).
Il-contrast dye ma gandux jingata jekk qatt
kellek reazzjoni allerika fl-imgoddi jew
gandek mard serju tal-kliewi.
April 2021
DOTT. GODFREY AGIUS SAITNA
•
Qabel l-MRI gandek tgid lit-tabib jekk: (a)
gandek xi problemi ta’ saa, bal mard filkliewi jew fil-fwied; (b) rientement kellek xi
intervent kiruriku; () gandek alleriji gal xi
ikel jew mediini jew tbati bl-ama; (d) inti tqila
jew taseb li inti tqila.
Ebda metall ma jitalla fil-kamra fejn isir
l-MRI gax il-qawwa manjetika tal-magna tista’
tibdu. Gid lit-tabib jekk gandek xi implants
li jinkludu l-metall, gax dawn jistgu joolqu
problemi waqt it-test. Fost dawn, hemm: valves
artifijali tal-qalb, bejje tal-metall ta’ body
piercings (e. xi boa fl-ilsien), implants filparti ta’ ewwa tal-widna (Cochlear implants),
drug pumps, fillings u materjal ieor fis-snien,
implanted nerve stimulator, pompa tal-insulina,
bejje tal-metall, bal ngidu ana xi balla jew
bia shrapnel, ogi jew saqajn/idejn artifijali,
•
pacemaker jew implantable cardioverterdefibrillator (ICD), labar jew viti.
Jekk gandek xi tattoos, tkellem mat-tabib gax
xi linka uata fit-tattoos jaf ikollha l-metall.
Dakinhar tat-test ilbes wejje komdi, mhux
issikkati, u li ma gandhomx geluq b’xi molol
jew xi aa tal-metall. Gandu mnejn li jkollok
tnei wejek u tilbes blua waqt it-test.
Nei dawn kollha QABEL tidol fil-kamra talMRI: mobile, muniti, dentatura, nuali, hearing
aids, wievet, bra bil-wire minn tat, arlo,
parrokka.
Jekk tbati bil-klawstrofobija u tiddejjaq fi spazji
ristretti, u jekk qed tossok nervu/a dwar ittest, gid lit-tabib. Jista’ jkun li titalla tagmel
“open MRI” jew tingata mediina li tikkalmak
qabel. Tajjeb ngidu li l-kwalità tar-riultati
minn magni tal-MRI li huma miftuin ma
jkunux tajbin daqs dawk minn magni magluqa
forma ta’ tubu.
Waqt li jsir l-MRI
•
•
•
•
•
Qabel xi wud mill-MRIs, tingata likwidu
kontrastanti fil-vina ta’ idek jew tal-minkeb.
Dan il-kulur jgin lit-tabib biex jara b’mod iktar
ar l-istrutturi tiegek minn ewwa.
Int tkun mimdud fuq mejda li tierzaq u
titmexxa gal ol-magna tal-MRI. Jistgu
jintuaw ineg biex iommuk biex ma
tiaqlaqx. Taf tkun kompletament ol-magna
jew parti minnek titalla barra.
Il-magna tal-MRI toloq magnetic field qawwija
f’ismek. Kompjuter jirievi dawn is-sinjali millMRI u juahom biex joloq sensiela ta’ ritratti.
Kull ritratt juri slice irqiq minn ismek.
Waqt li jkun gaddej it-test, taf tisma’ tabit
jew damdim qawwi. Din tkun il-magna li qed
toloq enerija biex jittiedu r-ritratti tal-intern
tiegek. Tista’ titlob gal earplugs jew earphones
biex tnaqqas il-oss.
Waqt it-test taf toss sensazzjoni fin-nervituri.
Dan jiri gax l-MRI tkun qed tistimola
•
25
n-nervituri fil-isem. Din aa normali, u ma
gandekx galfejn tallarma ruek.
L-iscan tal-MRI eneralment iddum bejn 20 u
90 minuta.
Wara l-MRI
eneralment tkun tista’ tmur lura d-dar u
tkompli bir-rutina tiegek. Jekk adt xi mediina
biex tginek tikkalma waqt il-proedura, ibqa’ ftit
fil-post li tkun sakemm tii f’tiegek galkollox.
Tajjeb li jkollok lil xi add iwasslek lura d-dar.
Side effects tal-MRI
Il-kulur (contrast dye) li jinjettawlek fil-vina ma
joloq ebda problema gall-maoranza talpazjenti, galkemm xi kultant jista’ jwassal gal
reazzjoni allerika.
Riultati tal-MRI
Tabib spejalista (radjoloista) jaqra r-riultati
tal-MRI u jibgat ir-rapport lit-tabib tiegek.
It-tabib imbagad jispjegalek ir-riultati u l-pass
li jmiss.
Punti li jistgu jginuk
•
•
•
•
•
Tista’ titlob lin-nurse tagtik xugaman biex
tpoih fuq wiek biex meta tares ’il fuq ma
tarax is-saqaf tal-magna.
Il-headphones, minbarra li jnaqqsu l-oss
qawwi tal-magna, iservu biex l-operaturi
tal-magna jitkellmu miegek, jikkalmawk u
jgarrfuk f’liema stadju jkun wasal il-proess.
Tista’ tingata wkoll ballun tal-lastiku f’idejk,
ikkomunikat man-nurses barra l-kamra, li
jintua minnek f’emerenza.
Biex taljena rasek, oqgod aseb fuq,
pereempju, x’se ssajjar, x’gandek ippjanat
gall-jiem li ejjin, e. Tista’ wkoll tgid xi
talb bl-amment li gur iservi ta’ id.
Importanti afna li ma tiaqlaqx waqt ilproess, gax dan jista’ jwassal biex il-proess
ikollu jera’ jsir.
